I-Burundi igxeke ukuhlukunyezwa okubikiwe kwezakhamuzi zayo e-Kenya futhi yacela uhulumeni wase-Kenya ukuba abavikele ngemva kokungezwani okwandayo ngokubamba iqhaza kwamanye amazwe emabhizinisini amancane.
Lokhu kukhathazeka kwavela ngemva kokuba uMongameli uWilliam Ruto eqondise iziphathimandla ukuba zithathe izinyathelo ngokumelene nezakhamuzi zakwamanye amazwe eziqhuba amabhizinisi amancane ngaphandle kwamadokhumenti adingekayo nemvume yokusebenza.
UNgqongqoshe Wezangaphandle wase-Burundi u-Edouard Bizimana uphendule imibiko yobutha kubantu base-Burundi, exwayisa ngenkulumo enenzondo futhi enxusa iziphathimandla zase-Kenya ukuba ziqinisekise ukuphepha kwezakhamuzi zezwe lakubo.
Lesi simo sibangele ukukhathazeka emphakathini wase-Burundi e-Kenya. Amakhulu abantu abuthene eNxusa lase-Burundi e-Nairobi befuna amadokhumenti okuvakasha, abanye bethi babehlose ukubuyela ekhaya ngoba babengasazizwa bephephile.
Ezinye izakhamuzi zase-Burundi zatshela i-Reuters ukuthi ziye zabhekana nezinsongo ngemva kwamazwi ka-Ruto futhi zahlala zikhathazekile ngokuphepha kwazo ngisho nangemva kokuba uhulumeni wase-Kenya umemezele izinyathelo zokuvikela abantu bakwamanye amazwe.
Kusukela ngaleso sikhathi i-Kenya isicacisile isikhundla sayo futhi yamemezela isikhathi sezinsuku ezingu-90 sokuba abantu bakwamanye amazwe bathole noma babuyekeze amadokhumenti okufuduka, amaphemithi okusebenza, ukubhaliswa kwebhizinisi namalayisense.
Okhulumela uMongameli uHussein Mohamed uthe uhulumeni uzosebenza namanxusa angaphandle ngesikhathi sokuzivocavoca. Uphinde waxwayisa ngokuthi ukuhlukunyezwa, ukwesatshiswa, ukubandlululwa kanye nodlame olubhekiswe kubantu bakwamanye amazwe ngeke kubekezelelwe.
UNobhala Omkhulu Wezindaba Zangaphandle uKorirSing 'oei naye wavakashela abantu baseBurundi ababebuthene enxusa labo futhi waxolisa ngokucindezeleka okubangelwe yisimo. Uthe inhloso kahulumeni kwakuwukubona nokubhala izakhamuzi zakwamanye amazwe kuyilapho ziqinisekisa ukuvikeleka kwazo.
Lesi sikhalazo siphinde saphakamisa imibuzo mayelana nokuhlanganiswa kwesifunda. I-East Africa Law Society iye yagomela ngokuthi nakuba i-Kenya inelungelo lokuphoqelela imithetho yokuthuthela kwelinye izwe, ukunikeza amalayisense, abasebenzi kanye nemithetho yentela, lezo zinyathelo kumelwe futhi zihambisane nezibopho zayo ngaphansi kohlaka lwe-East African Community.
I-Kenya ibungaza ababaleki abangaba ngu-16,000 base-Burundi nabafuna ukukhoseliswa, ngokwezibalo ezicashunwe yi-Reuters evela ku-ejensi yababaleki ye-UN. Abaningi baziphilisa ngamabhizinisi amancane, okuhlanganisa ukudayiswa kwekhofi nezingubo zokugqoka.
Inkathi kahulumeni yezinsuku ezingu-90 ihloselwe ukunikeza indlela ehlelekile kubantu bakwamanye amazwe abathintekile ukuze bavumelanise isimo sabo ngaphambi kokuba kuqale ukuphoqelelwa okuqinile.
Ngokuphathelene ne-Kenya, inselele izoba ukuphoqelela imithetho yayo yokufuduka neyebhizinisi kuyilapho ivikela izakhamuzi zakwamanye amazwe ezisemthethweni futhi ivimbele impikiswano ngemisebenzi namabhizinisi amancane ekuthuthukiseni inzondo yabafokazi.


